Kalakbay at Katoto by Fr. Chito Dimaranan, SDB

CLICK HERE TO REGISTER ONLINE

CLICK HERE TO DOWNLOAD BROCHURE/REGISTRATION FORM

Subscribe to Kalakbay at Katoto by Fr. Chito Dimaranan, SDB feed Kalakbay at Katoto by Fr. Chito Dimaranan, SDB
Kasama sa Paglalakbay sa Buhay at Pananampalataya
Updated: 1 hour 23 min ago

PANGHIHINAWA O PAG-UNAWA?

Thu, 2016-09-29 13:35


YABANG, HINDI YAMAN ANG PROBLEMA!

Thu, 2016-09-22 02:06

YABANG, HINDI YAMAN ANG PROBLEMA!

 

Pangalawang Linggo nang tayo ay binabagabag ng tila isang maling pagpapahalaga sa turo ng Panginoon. Noong nakaraang Linggo, tila pinuri pa ng amo ang kadayaan ng kanyang tagapamahala. Nguni’t nabatid natin na ang pinuri ng amo ay hindi ang kadayaan ng tagapamahala kundi ang kanyang katalinuhang gamitin ang makamundong karunungan para lutasin ang isang matinding suliraning personal.

Ang itinanghal ng ebanghelyo ay hindi kadayaan, kundi ang halimbawang dapat gamitin rin ang karunungan para sa pagpapalaganap ng paghahari ng Diyos. Isa na namang kabalintunaan ang hatid ng mga pagbasa ngayon.

Sa unang pagbasa, binatikos ni Amos ang kahalayan ng pamumuhay marangya ng mga mayayaman at makapangyarihang walang pakundangan sa kinatatayuan ng higit na nakararami sa lipunan. Ang usaping ito ay tila sinegundahan naman ng ebanghelyo ayon kay Lucas.

Malinaw dito na ang mabuting balita ng kaligtasan ay may natatanging atensyon sa mga walang kaya, sa mga walang sinasabi, sa mga mahihirap, tulad ni Lazaro. Sa biglang wari, tila sinasabi ng ebanghelyo na ang kagustuhan ng Diyos ay baligtarin ang bagay-bagay at pagdusahin ang mga mayayaman sa kabilang buhay. Subali’t hindi ito ang pinapaksa ng mga pagbasa. Ang Diyos ay hindi inilalarawang isang mapaghiganting Diyos na pumapanig sa mga naapi sa buhay na ito laban sa mga nang-api at nagmalabis. Sa katunayan, walang sinasabing nagmalabis kay Lazaro ang mayamang tinutukoy sa ebanghelyo. Walang sinasabing minaltrato ng mayaman ang pobreng si Lazaro.

Dapat mag-ingat na ang dalawang pagbasang ito ay hindi kakitaan ng isang dahilan upang papag-awayin ang mahirap at ang mayaman. Hindi yaman ang tinutuligsa sa mga pagbasang ito. At lalung hindi kahirapan ang iniaangat at pinapupurihan dito. Sa madaling salita, kung hindi yaman ang pinupuntirya ni Jesus, ano ang gusto niyang sabihin? Ano ang gustong paratingin ng talinghaga ng Panginoon tungkol sa mayamang lalaki at ang kanyang angkan at kay Lazaro?

Maari tayong humalaw sa nagaganap sa ating lipunan sa mga araw na ito upang maunawaan ang mga pagbasa. Sa nakaraang Linggo, nabunyag ang isang katotohanang mahirap isipin, mahirap tanggapin, at mahirap patawarin. Nabunyag muli na ang lipunang Pilipino lalu na ang pamahalaan ay pinamumugaran ng mga taong nahirati sa yaman at nabulagan na ng kapangyarihan. Sa loob ng maraming taon na ang mga kinauukulan ay naghahawak ng kapangyarihan at kayamanan, malamang na ang mga inaakusahan ng korupsyon ay mga taong nasanay na sa kultura ng yaman, isang kulturang nagiging manhid sa kalagayan ng mga abang nasa labas ng kanilang mga bakuran, tulad ni Lazaro.

Ang mga tila nalulon na naman sa isang kahiya-hiyang iskandalo ng pagnanakaw ay mga taong nahirati na sa kayamanan at kapangyarihan. Marahil ay inakala nilang walang mabubunyag, at ang lahat ay mapagtatakpan at maikukubli sa mga mata ng balana. Ito ang pinupuntirya ng mga pagbasa … Si Amos ay hindi galit sa mga mayayaman sa kanyang panahon dahilan lamang na sila ay mayaman. Ang tinutuligsa niya ay ang karangyaang walang pansin, ang pagkagumon sa luho na walang pakundangan sa kalalagayan ng mga salat at walang-wala. Ang kanyang tinutuligsa ay ang walang katuturang pagkalulon sa lahat ng uri ng luho na hindi angkop sa katayuan ng karamihan. At ang pinupuntirya ng ebanghelyo ayon kay Lucas ay hindi ang mababaw na pagbabaligtad ng katayuan ng mayaman at ng abang si Lazaro.

Ang tinutuligsa ng ebanghelyo natin ngayon ay hindi yaman, kundi ang yabang! Hindi kaila sa atin na ang yaman ay nakabubulag. Hindi malayo na ang taong nahirati at nabihasang makihalubilo sa mga mayayaman lamang at makapangyarihang tao ay mag-iisip na rin tulad ng kanilang kasa-kasama tuwina. Ang yaman at kapangyarihan ay may kaakibat na panganib. Malaking posibilidad na ang yaman ay maghatid ng kawalang-pansin at kayabangan sa taong nagkakamal nito – tulad ng kawalang pansin at kayabangan ng mayamang ni hindi pinansin at tinao si Lazarong araw-araw ay nakabulagta sa labas ng trangkahan ng kanyang marangyang bahay.

Yabang, hindi yaman ang tinutuligsa ng Panginoon. Subali’t malinaw sa ating mga pagbasa na ang yabang na ito, ang saloobing ito ng mga taong walang malasakit sa mga aba, ay isang panganib na mabilis kabuliran ng mga mayayaman. Ganoon na lamang at sukat ang saloobing makasarili ng taong binabanggit sa ebanghelyo. Patay na at lahat ay hindi pa niya maiwan ang saloobing ang mga salat at mahihirap ay walang kwenta at dapat manatiling utusan lamang. Pati sa kamatayan, ay nanatili ang mababang pagtingin niya kay Lazaro na gusto pa niyang utusang pumunta sa kanyang mga kapatid. Malungkot ang nagaganap na muli sa Pilipinas.

Para bagang ang mga matataas at makapangyarihang napakatagal nang “naglingkod sa bayan” kuno, ay wala nang kabubusugan kung baga. At sapagka’t kay tagal na nila sa posisyon, hindi na nila alintana ang patuloy na paghihirap ng napakaraming mga Pilipino. Patuloy ang kanilang paghahanap ng yaman. At patuloy din naman ang madaling bunga ng yaman – ang kapalaluan o kayabangan.

Ito ang aking mungkahi sa araw na ito. Ang mahirap ay huwag sanang magalit sa mayayaman. At ang mayayaman ay huwag sanang mabulagan dahil sa kanilang yaman. Mahirap man o mayaman, magalit tayo sa saloobing pagwawalang-bahala at pagbabale-wala sa mga aba, sa mga salat, at sa mga walang kaya sa buhay. Magalit tayo sa yabang, at hindi sa yaman. At sa mga nag-aasam, alalahanin natin ang kaakibat ng yaman at karangyaan, ang kagya’t at kalimitang bunga ng kayamanan na walang iba kundi ang kayabangan.

Mainam para sa atin na alalahanin ang tagubilin ni Pablo kay Timoteo sa ikalawang pagbasa: “pagsikapan ang kabanalan, debosyon, pananampalataya, pag-ibig, pagtitiis, at kahinahunan. Makipagtagis nang mahusay para sa pananampalataya.”


KARUNUNGANG MAPAGPALAYA

Thu, 2016-09-15 07:55

Ika-25 Linggo ng Taon K
Setyembre 18, 2016

Mga Pagbasa: Amos 8:4-7 / 1 Timoteo 2:1-8 / Lucas 16:1-13

KARUNUNGANG MAPAGPALAYA

Noong isang Linggo, natunghayan natin kung gaano kalawak ang habag at awa ng Diyos.
Nguni’t napagtanto din natin na ang awang ito ng Diyos ay dapat tumbasan ng linaw ng
pag-iisip ng tao, na handang tumanggap ng kanyang kamalian. Ang linaw ng isipang ito
ang siyang halimbawa ni Pablo na tumanggap at nagkumpisal na siya ay isang
makasalanan kung kaya’t malaki ang kanyang pasasalamat sa Diyos na nagpatawad sa
kanya.

Sa ebanghelyo naman noong isang Linggo ay nakita natin na ang kakulangan ng lawak
ng pang-unawa ng nakatatandang kapatid ay nagbunsod sa kanya upang salubungin ng
galit at tampo ang kapatawarang ipinagkaloob ng kanyang ama sa nakababatang kapatid.

Nagsara ng isipan ang kuya. Nagpinid siya ng kaniyang puso sa kapatid. At ang
cerradong puso at isip ay nagpuyos sa galit at panibugho sa kanyang ama. Kung gaano
kaluwang ang pagtanggap ng ama sa kanyang alibughang anak, gayon di naman kakipot
ang puso’t damdamin ng kuya sa kapatid na nalihis ang landas nguni’t nagbalik-tanaw,
nagbalik-loob, at pinagkalooban ng balik-dangal.

Lawak ng isipan at lalim ng pang-unawa ang paksa natin sa araw na ito. Ang taong
makitid ang isipan ay sakim, madamot, at mapagbilang. Ito ay nagbubunga ng kadayaan,
tulad ng binabanggit ni Amos sa unang pagbasa. Subali’t malinaw ayon kay Amos na ang
Diyos ay nasa panig ng mga pinagsasamantalahan, ng mga inaapi, at mga walang kaya.

Lawak din ng pang-unawa ang sinasaad sa sulat ni Pablo kay Timoteo. Ipinagtatagubilin
niya na ipagdasal ang mga namumuno at may kapangyarihan, upang “mabuhay nang
tahimik at mapayapa nang may debosyon at dangal.”

Ang panahon natin, lalu na ang ating lipunan sa Pilipinas ay nababalot ng lahat ng uri ng
kadayaaan at katiwalian. Mapa sa mga nasa kapangyarihan, mapa nasa ibaba at
pinamumunuan, mapa mayaman at mapa mahirap, ang bayang Pilipino ay tila balot na
balot na ng lahat ng uri ng pang-aabuso at pagsasamantala sa kapwa. Kung ang bilang ng
mga trangkadong mga kalye ang pagbabatayan, mistulang wala nang tiwala ang mga
Pinoy sa isa’t isa. Puro naka-kandado ang mga lansangan … puro guardiado … at puro na
lang checkpoint ang makikita natin saanman tayo magpunta.

Sa halip na lawak at luwang ng isipan at saloobin, ay nababalot tayo ng iba-ibang uri ng
kakitiran ng saloobin at isipan.

Isa sa mga saloobing lubhang kinakailangan ng ating lipunan ay ang lawak ng isipan at
saloobing naipapakita sa wastong paghusga at tamang karunungan. Ang salitang ginamit
ni Lucas ay phronesis, na sa Ingles ay katumbas na tinatawag na “practical judgment” o
kakayahang magpasya nang wasto at angkop sa hinihingi ng pagkakataon. Kalakip ng
wastong pagpapasyang ito ang kakayahang magbalangkas ng isang tuntunin, o isang
balak na magbubunga ng inaasahang kahihinatnan. Kasama sa lalim ng pang-unawang ito
ang kakayahang gamitin ang lahat ng maaaring gamitin matupad lamang ang binalangkas
na balak o adhikain.

Karunungang praktikal ang pinag-uusapan natin dito … karunungang hindi bunga ng
mga aklat bagkus bunga ng kakayahang basahin ang kahulugan na napapaloob sa
kabuuan, hindi lamang sa maliliit na aspeto ng isang usapin.

Ito ang kalawakan ng isipang kailangan upang maunawaan nang lubos ang talinghaga ni
Kristo sa araw na ito. Sa biglang-wari ay parang leksiyon ito sa kadayaan, ang mismong
kadayaang kinokondena ng unang pagbasa mula kay Amos. Subali’t hindi ito ang
puntong tinutumbok ng talinghaga. Ang leksiyon ng Panginoon ay walang kinalaman sa
pandaraya at pagsasamantala sa kapuwa. Ang ikinikintal niya ay ang karunungang
magbubunsod sa atin upang gawin ang lahat ng magagawa kung ang pakay ay ang
kaharian ng Diyos.

Sa madaling salita, ay hindi pinuri ni Kristo ang kanyang kadayaan. Ang pinuri niya ay
ang kaniyang karunungang praktikal na naghatid sa kanya upang magbalak, kumilos, at
gumawa upang makamit ang isang napakahalagang pakay na may kinalaman sa
kaligtasan ng sarili at ng ibang tao. Ayon sa Panginoon, “higit na maalam ang mga anak
ng kadiliman makipagtrato sa katulad nila, kaysa sa mga anak ng kaliwanagan.”

Malalim at masalimuot ang suliraning bumabagabag sa ating lipunan. Sala-salabat na ang
kultura ng korupsyon o katiwalian. Malalim na ang ugat ng kasalanan sa lahat ng antas ng
ating buhay personal at buhay pampubliko. Ang mga kampon ng kadiliman ay lubhang
matatalino at bihasa na paikot-ikutin ang ulo at isipan ng marami. Hindi na natin matukoy kung sino ang nagsasabi ng totoo at kasinungalingan, kung ang pagbabatayan lamang ay ang radyo, TV, pahayagan, at internet.

Malinaw na hindi sapat ang maging mabait lamang. Ang mga nasa kabilang panig ay
lubhang marurunong at madudulas sa salita at pag-iisip.

Ang mga taga-sunod ng Panginoon ay hindi dapat mahuli at mapag-iwanan. Ito ang
paghamon ni Kristo sa atin … ang magsikap magkaroon ng lawak ng pang-unawa at
karunungang praktikal upang harapin ang sali-salimuot at sala-salabat na mga suliranin sa ating lipunan at bayan. Ito ang lawak ng pang-unawa na nagbubunga ng karunungang
mapagpalaya, kaalamang ginagamit para sa ikapagkakamit ng kaliwanagang walang
hanggan.


BALIK-TANAW, BALIK-LOOB, BALIK-DANGAL

Thu, 2016-09-08 03:42

Ika-24 na Linggo ng Taon (K)
Setyembre 11, 2016

Mga Pagbasa: Exodo 32:7-11, 13-14 / 1 Timoteo 1:12-17 / Lucas 15:1-32

BALIK-TANAW, BALIK-LOOB, BALIK-DANGAL

Tanging mga hangal lamang ang hindi nagbabago ng isip. Ang kakayahang magbalik-
tanaw at magmuni-muni sa mga nagawa ay isa sa mga tanda ng binabanggit nating
karunungan na paksa ng liturhiya (unang pagbasa) noong isang Linggo. Itong
kakayahang balik-isipin ang nagawa at pagsisihan ang kamalian ay siyang ipinagugunita
sa atin maging ng tugon sa unang pagbasa: “Titindig ako at magbabalik sa aking Ama.”

Paglulubag-loob ang pinapaksa ng unang pagbasa ngayon. Sa makataong pamamaraan ng
pananalita, ipinahihiwatig ng aklat ng Exodo kung paano matapos manikluhod si Moises
sa ngalan ng kanyang kababayang nalisya ng landas at sumamba sa diyus-diyusan,
naghupa kung baga ang galit ng Diyos at nagbitaw ng salitang hindi na niya parurusahan
ang kanyang bayang nagkasala.

Tanging hangal ang hindi nagbabago ng isip. Bagaman at hindi dapat unawaing ganito
nga ang literal na pangyayari, ang malinaw na aral na lumulutang sa kwento ay ang
dakilang habag ng Panginoon sa taong nagsisisi at naninikluhod.

Ang ikalawang pagbasa ay tumutuon din sa paksang pagpapanibago. Ganoon na lamang
at sukat ang pasalamat ni Pablo. Sa kabila nang siya ang pinakamasahol sa mga
makasalanan, ayon sa kaniya mismo, pinagkatiwalaan pa rin siya ng Panginoong
Jesucristo, na siyang nagbigay-lakas sa kanya. Malinaw rin ang katangian ng Diyos na
lumulutang sa kanyang kwento … Malambot ang puso ng Diyos sa isang makasalanang
nagsisikap magbago.

Tanging hangal lamang ang hindi naglulubag-loob at nagbabago.

Nguni’t sino ba ang hindi hangal? Sino ba ang lubos na maalam, marunong, at dalisay
ang pagpapasya? Ano ba ang mga katangiang kaakibat ng makalangit na karunungan na
ayon sa Aklat ng Karunungan na binasa natin noong nakaraang Linggo, ay galing mula sa
itaas?

Tatlong talinghaga ang gamit ni Kristo upang magbigay-liwanag tungkol dito. Ang lahat
ng kwentong ito ay may kinalaman sa pagkawala at pagkaligaw ng landas. At ang
karunungang namayani ay may kinalaman naman sa pagpupunyagi, pagsisikap, at
masugid na paghahanap o paghihintay. Ang hindi hangal ay ang handang lisanin ang
katiyakan, ang kalimutan muna ang lahat, makita lamang at muling masumpungan ang
mahalagang bagay na nawawala. Ang hangal ay ang walang pansin sa nawalang pilak.
Ang marunong at maalam ay siyang hindi tumigil hangga’t hindi nakikita ang bagay na
nawala. Ang hangal ay siyang walang malasakit sa isang naligaw na tupa. Ang maalam at
marunong ay ang handang lisanin muna ang 99 upang hanapin ang isang tupang naligaw
ng landas.

Maraming mga pagkakataon sa buhay natin na hindi natin pinahahalagahan ang para
baga’y maliliit na bagay. Hindi natin alintana ang patuloy na pagpatak ng tubig sa gripo.
Hindi natin pansin ang mga paisa-isang butil ng bigas o kanin na ating itinatapon mula sa
hapag kainan. Hindi rin natin binibigyang-halaga ang bawa’t sandali o minuto na
nagdadaan at naaaksaya sa ating buhay. Maging ang mga maliliit na balutang plastik o
karton ay hindi natin iniisip na makababara ng mga ilog at daluyan ng tubig-baha.

Nguni’t isang tanda ng kaalaman at karunungan ay ang magpahalaga sa mga maliliit at
parang walang lubos na halagang mga bagay. Ang hangal ay walang pagpapahalaga sa
animo’y walang silbi at maliliit na bagay. Ang marunong ay ang masinop, masikap, at
mapaghanap sa anuman at sino mang naligaw, nalisya, o nawala sa tamang landas.

Ito ang dalawang mukha ng karunungang maka-Diyos. Sa isang banda, ang taong
marunong, tulad ng Diyos, ay marunong magbalik-tanaw sa nakalipas at marunong
magsisi at magbalik-loob. Ito ang ginawa ni Moises sa ngalan ng kanyang bayan. Ito ang
ginawa ni Pablo, na bagama’t isang malaking makasalanan, ay nagpadala sa indayog ng
biyaya mula sa itaas, at nagbalik-loob sa Diyos.

Sa ikalawang banda, ang karunungang maka-Diyos ay namamalas sa pagiging masinop,
mapagpahalaga sa kahit iisa sa marami na naglaho o naligaw. Ito ang karunungan ng ama
ng alibughang Anak, na sa kabila ng katotohanang nalustay ng kanyang bunsong anak
ang kalahati ng kanyang yaman, ay binigyang-halaga ang katauhan ng kanyang anak, at
lalu pang ginastusan sa kanyang tuwa at pasasalamat. Ang hindi hangal, tulad ng amang
ito ay handang magbigay-dangal muli sa anak na nagbabalik-loob.

Ito ang karunungan ng Diyos na handang maglubag-loob lalu na sa isang makasalanang
naligaw nguni’t nagbalik-loob sa kanya. Sa kaniyang pagpapahalaga sa isang anak na
naligaw, handa niyang iwanan ang katumbas ng 99 sapagka’t sa kanyang pakiwari, ang
katauhan ng kanyang anak na naligaw ang kumakatawan sa yamang walang kapantay.
Tanging ang taong marunong ang handang magsikap upang makamit muli ng sinumang
nagsisisi ang kanyang dangal.

Subali’t ang nakatatandang kapatid ay nagpakita ng kahangalan. Sa halip na magsaya sa
pagkakitang muli sa kanyang kapatid, siya ay nagkwenta, nanibugho, nagtampo, at
nagpuyos ang damdamin. Sa indayog ng malaking habag at pag-ibig ng isang amang
matagal na tumangis, ay hindi niya nakayang magpadala. Sa halip na sumayaw sa musika
ng pag-ibig ng kanyang ama, ang nakatatandang kapatid ay nagtiim-bagang, nagmatigas
ng kalooban, at kumapit nang mahigpit sa katumbas ng 99 na kagya’t iniwan ng kanyang
ama sa paghahanap at paghihintay sa nawalang anak. Ang isang hangal ay walang
pakundangan sa naglahong dangal ng kanyang kapatid.

Mahigpit ang kapit ng taong hangal sa inaakala niyang kanyang tanging bukal ng
kaligayahan. Ipit ang puso ng isang hangal na hindi marunong makisayaw sa panawagan
ng pagbabalik-loob at pagbabago. At makitid ang pang-unawa ng isang hangal na hindi
kailanman handang maglubag-loob at magbago ng isipan.

Subali’t tulad ni Moises, tulad ni Pablo, tulad ng alibughang anak at ang kanyang ama,
ang karunungang maka-Diyos ay nababasa sa kahandaang magbalik-tanaw, magmuni-
muni, magbalik-loob, at magpasyang magbalik sa Diyos ng awa at habag.

Tanging hangal lamang ang hindi nagbabago ng isip. Ang marunong ay siyang handang
magbalik-tanaw, magbalik-loob, at – dahil dito – ay siyang nakararanas ng pagbabalik-
dangal mula sa itaas, na siyang dahilan kung bakit lubos ang pasasalamat ni Pablo.


PAG-IBIG AT PANANAGUTAN

Thu, 2016-09-01 08:05

MARUBDOB NA PAG-IBIG; MAHIGPIT NA PAGTATATAGUBILIN

Maalab at damang-dama ang pag-ibig at pagmamalasakit ni San Pablo para kay Onesimo na isang alipin. Ang kaniyang pagmamahal ay ipinakita niya sa maigting na pagmamalasakit sa kapakanan ng isang aliping tumakas mula sa bahay ni Filemon. Hindi maipagkakaila na, bilang isang Ama, ay nanikluhod si Pablo kay Filemon upang si Onesimo ay muli niyang tanggapin, hindi bilang isang alipin, kundi bilang isang kapatid.

Maigting ang pagmamahal ni Pablo. Subali’t kung gaano kaigting ang pagmamahal na ito, ganoon din kahigpit ang kanyang pagtatagubilin!

Palasak sa ating panahon ang pag-iisip na ang pagmamahal ay pagbibigay-hilig lamang. Ang akala ng marami ay walang dapat anumang pananagutan ang pag-ibig. Ang pag-aakala ng marami, ayon sa takbo ng mga telenobela at teleserye sa ating lipunan, ay walang pananagutan ang tibok ng dibdib, bugso ng damdamin, o lukso ng dugo.

Subali’t kung titingnan natin ang mga pagbasa ngayon, malinaw na sinasaad na ang pagmamahal, unang-una ay dapat sumunod sa batas ng karunungang mula sa Diyos. Ang karunungan, ayon sa unang pagbasa, ang siyang nagtutuwid ng landas ng tao. Ang pag-ibig sa kapwa, maging pag-ibig na naghahari sa isang pamilya ay may malaking pananagutan, may mahigpit na alituntunin, na bahagi mismo ng batas ng pag-ibig.

Mayroong mahahalagang turo sa ating mga Pinoy ang mga pagbasa natin ngayon. Sa panahong ito kung kailan lalung dumarami ang mga tinatawag sa Ingles na “global families” – mga pamilyang ang mga kasapi ay hiwa-hiwalay dahil sa matinding pangangailangang kumita, at dahil dito ay matatagpuan sa iba-ibang bahagi ng daigdig, napakaraming mga bagong paghamon ang dumarating sa mga pamilyang Pinoy.

Nandiyan ang paghamon ng wastong pagpapakita ng pagmamahal sa isa’t isa.

Palibhasa’y malayo, ang mga magulang na nasa ibang bansa ay napipilitan kung minsan na ipakita na lamang ang pagmamahal sa mga anak sa pamamagitan ng pagbili at pagbibigay sa mga bata ng kung anong masintahan nila. Ito ang tinatawag na “commoditization of love.” Ang pag-ibig sa mga anak ay tinutumbasan na lamang ng material na bagay. Sa kagustuhan nilang ipadama ang pag-ibig ay sinusunod nila ang pilosopiya ng “bigay-hilig.” Ibigay na lamang ang masintahan, at huwag nang sansalain ang kanilang kalooban.

Nandiyan din ang paghamon ng wastong pakikitungo at pag-aasal. Sa kadahilanang malayo naman ang magulang, maraming mga bata ang hindi na sumusunod sa utos ng mga nakatatanda – na kalimitan ay ang kanilang mga lolo o lola, na wala nang kakayahan upang gabayan nang tuwina ang mga nagsisipaglakihang mga bata.

Subali’t ayon sa mga pagbasa natin, hindi dahilan ang kalayuan upang hindi gampanan ang utos ng wasto at tamang pagmamahal. Hindi dahilan ang kalayuan, upang bale walain ang kalooban ng Diyos para sa ating buhay. Ang halimbawa ni Pablo ay malinaw. Bagaman at siya ay nasa kulungan, at malayo kay Filemon at kay Onesimo, nakuha niyang ipagtagubiling mahigpit kay Filemon ang tamang saloobin at damdamin para sa isang aliping naglayas, tulad ni Onesimo.

Mahalaga ang pamilya para sa ating mga Pinoy. Bagama’t tayong mga Pinoy ay nagkalat sa halos 130 mga bansa sa buong mundo, bagama’t ang maraming pamilya ay pinaglayo-layo at pinaghiwa-hiwalay ng matinding pangangailangan, patuloy nating pinahahalagahan ang ating kaisahan at kabuuan. Patuloy nating pinagyayaman ang pagmamahalan sa isa’t isa.

Nguni’t dapat natin matutunan kung ano nga ba ang tunay na kahulugan ng wagas at marubdob na pag-ibig sa isa’t isa. Hindi ito pag-ibig na bigay-hilig. Hindi pagmamahal na walang pananagutan. Bagkus, sa kadahilanang tayo ay may pag-ibig sa isa’t isa, ay binibigyang-pansin natin ang mga kaukulang pananagutan na hinihingi ng parehong pag-ibig na ito. Ito ang kahulugan ng sinasabi ng Panginoon na sa biglang-wari ay tila baga masakit sa tainga: “Ang sinomang sumunod sa akin na hindi nagtatakwil sa kanyang ama at ina, asawa, kapatid, and pati ang sarili niyang buhay, ay hindi karapat-dapat maging aking disipulo.”

May pananagutan ang pag-ibig. May batas ang pag-ibig. At kung gaano kaigting ang pag-ibig na ito, ay ganuon din kahigpit ang pananagutang kaakibat nito.

Magandang balita ang malamang kay raming pamilyang Pinoy ang nakapagpapa-aral, at nakapagbibigay sa kanilang mga anak ng magandang kinabukasan dahil sa pag-aabroad ng maraming magulang. Magandang balita ang marinig na kay raming mga Pinoy ang nagtatagumpay sa ibang bansa. Subali’t ang magandang balitang ito ay dapat pang maging mabuting balita, ayon sa kagustuhan ng Diyos sa diwa ng ebanghelyo.

Ang diwang ito ng ebanghelyo ang binibigyang-paliwanag ng liturhiya sa araw na ito. Tama ang magmahal sa isa’t isa. Ang pamilyang Pinoy ay tinatawagan upang manatiling nagkakaisa, nagkakabuklod, at nagmamahalan. Subali’t ang pagmamahal na ito ay dapat malukuban ng isang pagmamahal na higit sa anumang makataong pagmamahal. Ang pagkakaisang ito ay dapat maging larawan ng higit na mahalagang pagkakabuklod at pagniniig – ang dakilang pagmamahal ng Diyos sa atin, ang dakilang pagniniig ng Diyos

Ama, Diyos Anak, at Diyos Espiritu Santo sa hiwaga ng Banal na Santatlo.

Ang pag-ibig na ito ay hindi bigay-hilig. May pananagutan. May mahigpit na pagtatagubilin. Siguradong mahirap para kay Filemon ang patawarin at tanggaping muli ang naglayas at nagtampong si Onesimo. Mahirap rin para sa atin ang pagsabihan at pangaralan ang ating mahal sa buhay. Mas madali ang bigyan na lamang sila ng material na bagay, ng regalo, ng pasalubong, at ng anumang magustuhan. Subali’t ang tunay na pagmamahal ay may kaakibat na kutungkulan. Hindi totoo ang sinabi ni Ali McGraw sa lumang sineng ang pamagat ay “Love Story” … “Love means never having to say I’m sorry.” Palpak ito. Maganda pakinggan, nguni’t walang kahulugan. Ang tunay na pag-ibig ay hindi madaling gampanan, hindi madaling tuparin. “Ang hindi magpasan ng kanyang krus at sumunod sa akin, ay hindi maaaring maging aking disipulo.”

May pananagutan ang pag-ibig. Kung gaano karubdob ito, ganuon din kahigpit ang kanyang pagtatagubilin.

 

 


SINO ANG DAKILA? SINO ANG KAWAWA?

Thu, 2016-08-25 15:59

Ika-22 Linggo ng Taon (K)
Agosto 28, 2016

Mga Pagbasa: Sirac 3:17-18, 20, 28-29 / Hebreo 12:18-19, 22-24a / Lucas14:1, 7-14

SINONG KAWAWA? SINONG DAKILA?

Malupit ang mundo sa pagpapasya tungkol sa kapwa. Mabilis ang daigdig na maghusga sa tao. At mabilis manukat ng kakayahan ang sinuman kung ang pinag-uusapan ay kadakilaan. At ano ang panukat?

Hindi na tayo dapat magmaang-maangan pa. Ang panukat ay siya ring madaling nasusukat, nakikita, napipisil, naibubunton, at naisasalansan. Tanyag ang taong marami ang kakayahan, magara ang kotse, malaki at malapalasyo ang bahay, makapal ang petaca, at matayog ang narating sa buhay. Dakila ang tingin ng balana sa taong may sinasabi, sa mga taong sa wika ng Wowowee ay “bigatin.” At hindi lamang iyan … higit na dakila ang taong ang kinasasalamuha ay dakila rin at bigatin sa mata ng madla.

Hindi nakapagtatakang ang talinghaga ng Panginoon sa araw na ito ay may kinalaman sa mga taong ang nais ay sila ay tingalain, kilalanin, at ipagpitaganan ng tanan. At ano ang pinakamadaling paraan upang makamit ito? Sinagot na rin ng talinghaga … umakyat at manguyabit, gumapang at magkumapit sa tabi ng mga antemano ay nasasa itaas na. Garapal ang gamit na salitang tagalog para sa mga taong ito … makapal, sipsip, mayabang, at duhapang.

Sa hanay ng makamundong pagpapahalaga, ang dakila ay ang matayog. Ang dakila ay ang tinitingala. Ang dakila ay ang nasasa gawing itaas, nasa rurok ng tagumpay, at nasa alapaap ng katanyagan.

Ito ang dahilan kung bakit nagpupumilit tayong lahat na hindi maiwan sa kababaan, sa kahulihan. Ito rin marahil ang dahilan kung bakit ang mga nagpapabinyag ay nagkaroon ng pamahiing itakbong palabas ang bagong binyag na bata. Sa kanilang pakiwari, kawawa ang kulelat; kahabag-habag ang nasa ilalim at walang kakayahan, at walang sinasabi sa buhay.

Sa ating lipunan, bata pa ay tinuturuan nang kawawa ang mababa, kawawa ang huli, at walang kinabukasan ang mga nasa ilalim ng bunton.

Ngunit sino nga ba ang kawawa at sino nga ba ang dakila?

Ayon sa ating mga pagbasa, ang dinadakila ng daigdig ay hindi siyang pinararangalan ng Diyos. Sino ang dakila ayon sa Panginoon?

Una sa lahat, malinaw sa aklat ni Sirac na ang bigatin sa mata ng Diyos ay ang mababa ang loob. Higit na pinahahalagahan ng Diyos ang taong kumikilos nang may kababaang-loob. Higit siyang mamahalin kaysa sa taong naghahatid at nagkakaloob ng mga regalo. Malinaw ang tagubilin ni Sirac: “Ang bagay na lubhang mataas ay huwag hanapin; ang bagay na lampas sa kakayahan ay huwag pagsikapan.”
Sinong dakila? … Dakila ang mapagpakumbaba; kawawa ang mapagmataas at mapagimbot.

Ikalawa, ang daigdig ay palamata sa mga walang kaya, sa mga walang tinig sa lipunan, mga taong hindi kailanman pag-uukulan ng atensyon ng balana. Nguni’t malinaw sa kasulatan na dakila ang mga ulila, ang mga nagtatanggol sa mga balo, ang mga kinaligtaan nang lubos ng lipunan. Dakila sila sapagka’t ang umaakong Ama nila ay walang iba kundi ang Diyos sa kanyang banal na tirahan. Ito ang dahilan kung bakit ang mga itinuring na kawawa ng lipunan ang siyang tanging may kadahilanang humiyaw: “Panginoon, sa iyong kabutihan, ay gumawa ka ng tirahan para sa mga dukha” (Salmong Tugunan).

Sinong dakila? Dakila ang mga taong kinikilala ng Diyos nang higit sa lahat.

Subali’t dapat nating tanungin … sino ba ang kinikilala ng Diyos? Sino ang dakila? Ang dakila ay ang taong palibhasa’y salat ay bukas na bukas ang puso at handang tumanggap. Ang dakila ay ang taong palibhasa ay walang-wala ay lubos na nakahandang tumanggap ng anuman mula sa Diyos … walang pili-pili … walang pagiging maselan at pihikan. Ang dakila ay siyang sapagka’t hindi puno ng sarili ay mayroong puwang upang punuin ng Diyos. Sa kanila winiwika ni Kristo ang dakilang paanyaya: “Tanggapin ang aking pamatok at mag-aral sa akin, sapagka’t ako ay maamo at mababa ang puso.”

Sino ang kawawa? Ang kawawa ay mga taong puno ng pabig-at na makamundo. Sino ang dakila? Ang dakila ay siyang may pas-ang pamatok ni Kristo. Mabig-at ang pas-an ng palalo ng mundo. Magaan ang pas-anin ng taong tulad ni Kristo ay mababa ang loob.

Marami sa aking mga tagabasa ay lubhang nasaktan sa panulat ng isang nagngangalang Malu Fernandez sa People Asia. Hindi naman sa paghuhusga sa niloloob niya at tunay niyang intensyon sa pagsusulat, nguni’t hindi natin maiaalis na makantiw ang damdamin ng mga kapwa natin Pinoy na hindi mga bigatin sa mundo. Lubhang nasaktan ang marami. Lubhang naging kahabag-habag ang mga taong tila baga’y sinukat ayon sa makamundong panukat na may kinalaman sa mabababaw na bagay tulad ng pabangong gamit sa kataw-an.

Sa araw na ito, malapit ang Diyos sa mga walang sinasabi sa daigdig. At lubhang malapit ang Diyos sa taong ang naisin ay mapabilang sa mga walang sinasabi, mga taong ang layon sa buhay ay magpas-an ng pamatok ni Kristo at matuto sa kanyang halimbawa – at maging tulad niyang lubos sa kababaang-loob.

Huwag na nating itanong sa araw na ito kung sino ang kawawa… Hindi na para sa atin ang maghusga kung sino ang kawawa sa mundong ito. Ang dapat natin tanungin ay kung sino ang dakila sa mata ng Diyos, sapagka’t itong kadakilaang ito ang maaari pa nating pagsikapan at kamtin. Malinaw ang sagot ng Ebanghelyo. “Ang nag-aangat sa sarili ay ibababa, at ang nagbababa sa sarili ay iaangat.”

Sino ang dakila? Siyang dinadakila ng Diyos na kanyang pinagwiwikaan: “Amice, ascende superius!” (kaibigan, umakyat ka nang kaunti sa itaas).


TIPON AT TIPAN (Ika-21 Linggo)

Wed, 2016-08-17 23:58


MAGTAPATAN TAYO

Wed, 2016-08-10 13:31

Ika-20 Linggo -Taon K

Agosto 14, 2016

MAGTAPATAN TAYO!

Puno ng malalim na kahulugan ang mga pagbasa natin ngayon, lalu na ang ebanghelyo. Kung bibigyang buod natin, may kinalaman ang lahat sa pagiging matatag, sa pagiging matiisin, matibay, at matapang sa pagharap sa anumang uri ng suliranin. Sa biglang wari, mistulang masungit at marahas ang pananalita ng Panginoon. “Naparito ako upang pagliyabin ang daigdig, at sana nga ay naglalagablab na!”

Ang salita ng Panginoon ay tila nagpupuyos, nagdadaig, nagliliyab. Mainit ang dating … nakadadarang, tila nakapapaso. Tahasan … tuwiran … walang pasikot-sikot … walang paligoy-ligoy.

Hindi politiko ang Panginoong Jesucristo. Hindi siya bulaan. Hindi siya isang taong ang dila ay sanga-sanga, tulad ng mga politikong ang sinasabi ay hindi mo lubos mapagwari kung ano ang tunay na ibig sabihin at tunay nilang layunin. Deretso ang kaniyang tingin. Deretso rin ang kaniyang turing. At ang kaniyang mithiin para sa atin ay siya ring alay niyang tuntunin. “Akala ba ninyo ay naparito ako upang maghatid ng kapayapaan sa lupa?”

Ano nga ba ang tahasang-tiyak na tinutumbok ng Panginoon? Ano nga ba ang binibigyang-diin niya sa mga pananalitang ito na tigib ng talinghaga?

Una sa lahat, ang kinapapalooban ng ebanghelyo ay kung ano ang binabanggit ng una at ikalawang pagbasa. Sa aklat ni propeta Jeremias, natunghayan natin kung ano ang sinapit ng taong sinugo ng Diyos. Ang kaniyang pagtalima sa paanyaya ng Diyos na mangaral ay nauwi sa dakilang paghihirap. Tinuligsa siya at inusig hanggang sa halos ay mamatay sa gutom sa balon.

Magtapatan tayo … ito ang tila baga’y sinasaad sa unang pagbasa … ang pagsunod sa Panginoon ay hindi biro … hindi isang laro na ang dulot ay kaaya-ayang buhay na nahihilata sa kasaganaan at kaluwagan.

Sa ikalawang pagbasa naman, lalu pang idiniin ng sulat sa mga Hebreo na ang pagsunod kay Kristo ay isang pagpupunyagi at patuloy na pagtakbo hanggang makamit ang premyo. Ito, aniya, ay tila isang timpalak na may kinalaman sa pagiging matatag, mapunyagi, maporsigue … hanggang sa tagumpay kasama si Kristo.

Magtapatan tayo … ang daan patungo sa kabanalan ay hindi nalalatagan ng alpombrang malambot. Ang daan ng kabanalan ay makipot at masikip, at hindi kasya rito ang mga Lamborghini, Ferrari, Porsche at iba pang magagarang sasakyang pilit na ipinupuslit ng mga tampalasang kakutsaba ng mga tao sa gobyerno ng Pilipinas.

Ito ang kinapapalooban ng ebanghelyo na tila ang pananalita ay mabagsik at masungit. Subali’t ito ang dapat nating unawaing mabuti. Ang pagsasabi nang matapat, ay pagsasama nang maluwat.

Nararapat natin marahil unawain ang mga salitang ito sa liwanag ng salitang kanto boy: “magtapatan tayo!”

Magtapatan tayo … ang apoy ay nakadadarang, nakapapaso … hindi tayo isinusugo ni Kristo upang manatiling malamig na parang bangkay. Ang kristiyano na tumanggap ng turing na kristiyano ay dapat makadarang, makaimpluwensiya ng kultura ng lipunan. Ang hindi nakadadarang ay nanlalamig, nanghihinawa, at nagpapadala sa agos ng lipunan.

Magtapatan tayo … ang apoy ay nakapagdadalisay. Ang ginto ay hindi magiging dalisay kung hindi ito idadaan sa apoy na lantayan. Lantay na ginto ang bunga ng init na nakapagdadalisay. Hindi kailanman dadalisay ang ating bayang Pilipino kung ang ating mga dila ay sanga-sanga tulad ng mga bulaang mga politiko at kanilang mga kampon sa larangan ng komersiyo.

Magtapatan tayo … ang isang pamilyang ang mga kasapi ay panay matatamis na pananalita lamang ang puhunan at hindi naninindigan sa wasto at tama ay hindi lalago, hindi uunlad, hindi aangat. Maiiwan sila sa antas ng bolahan, panlilinlang, at pagbabalatkayo. Hindi makalalayo ang panay lamang ang ngiti at kindat sa buhay. Kung ang mali at taliwas at tiwali ay kikindatan at ngingitian lamang natin, hindi uusad ang ating mithiin … hindi aangat ang ating lipunan. Kung ang isang magulang, sa ngalan ng kabaitan at pagbibigay-layaw sa anak, ay magbubulag-bulagan, kahit na ang ginagawa ng anak ay hindi ayon sa kagustuhan ng Diyos, ang kanyang kilos ay walang init, walang hatid na pandadarang, ngunit wala ring buhay … malamig pa sa bangkay!

Nagpupuyos ang aking damdamin sa dami ng katiwalian sa ating bayan. Nag-iinit kung minsan ang aking kalooban. Ang pag-iinit na ito ay hindi lamang galit na walang patutunguhan. Ito ay apoy na mapagdalisay, init na nandadarang, init na nagtutulak sa ating lahat upang gumawa nang kung ano ang ating kayang gawin.

Magtapatan tayo … nang tayo ay kumpilan, dinarang tayo ng mga kaloob ng Espiritu Santo … Nasaan na ang apoy na ito? Nasaan na ang init ng iyong pagpupunyagi? Saan na natin ikinubli ang apoy na dapat sana ay nagliliyab at naglalagablab na sa ating lipunan?

Magtapatan tayo … ang nagsasabi nang matapat ay nagsasama nang maluwat.

 


Mithiin at Tuntunin

Wed, 2016-08-03 05:57

Ika-19 na Linggo – Taon K
Agosto 7, 2016
MITHIIN, TUNTUNIN

Linaw ng paningin ang paksa natin noong nakaraang Linggo. Kung ano ang tingin,
siyang turing. Kung pinahahalagahan natin ang mga bagay na di nagtatagal at kagya’t
naglalaho, ito ay isang halimbawa ng binabanggit ni Kohelet: “Walang kabuluhan …
walang kakabu-kabuluhan!” Hindi yaman, at lalong hindi ang kasakiman, ang dapat na
ituring na hantungan ng buhay ng mga taga-sunod ni Kristo.

Ang mga pagbasa natin ngayong araw na ito ay tila karugtong ng paksang ito noong
isang Linggo. Kung noong nakaraang Linggo ay pinaalalahanan tayo na ang
pinakamahalaga ay di yamang materyal, o anu mang bagay na makamundo, sa araw na
ito, tinutuunan ng mga pagbasa kung ano ang dapat ituring na hantungan at hangganan ng buong buhay ng tao.

Ano nga ba ang siyang dapat pagtuunan ng pansin ng tao nang higit sa lahat? Ano nga ba
ang siyang dapat at wastong mithiin ng bawa’t nilalang sa mundong ito?

Ang aklat ng Karunungan ay tumutugon sa ating katanungan. Walang iba kundi ang
Diyos ang maituturing na nasa likod ng lahat ng kababalaghang naganap sa pagtawid ng
mga Israelita sa dagat, habang tinutugis ng mga Egipcio (Unang Pagbasa). Wala ring iba
maliban sa Diyos ang siyang sinunod ni Abraham, at siyang naging tampulan ng kanyang
dakilang pananampalataya, magpasahanggang ialay niya ang tangi niyang anak na si
Isaac (Ikalawang Pagbasa).

Maliwanag na hindi lamang linaw ng paningin ang pinag-uusapan dito. Maliwanag na
hindi lamang mithiin ang pinapaksa natin ngayon.

Ito ang binigyang-liwanag ng ebanghelyo ayon kay Lucas. Hindi sapat aniya ang hindi
mabulagan ng bagay na makamundo. Hindi sapat na hindi mabulagan ng pag-aasam ng
yaman. May higit pang dapat tayong pagtuunan ng pansin. Hindi maaaring ang tao ay
manatili sa ilalim ng balag ng alanganin. Kung hindi makamundong bagay ang mithiin
natin, dapat ay mayroon tayong higit sa lahat ay pinahahalagahan. Ang tao ay nilikha ng
Diyos na dapat mayroong pinanghahawakang pagpapahalaga.

Ito ang paanyaya sa atin ng ebanghelyo ni Lucas. Ang linaw ng mata ay dapat matuon sa
malinaw ring mithiin. At ang mithiing ito, na higit sa lahat ng makamundong mithiin, ay
walang iba kundi ang parehong Diyos ni Abraham, ni Isaac, at ni Jacob. Siya ang Diyos
ng pangako at pagtupad ng pangako.

Kung minsan, mahirap mag-anyaya ng tao kung hindi niya alam ang kaniyang gusto.
Hindi sapat na tanungin ang isang tao kung ano ang ayaw niyang pagkain. Matapos mong
matanong siya kung ano ang ayaw, darating ang punto na dapat mo siyang tanungin kung
ano ang gusto niya. Mahirap umorder sa restoran ng menu na ang pangalan ay “kahit
ano.”

Noong isang Linggo, tiniyak natin na hindi yaman at pagkakamal ng salapi ang ating
hantungan. Ngunit tiniyak din natin na hindi kasalatan at paghihikahos ang gusto ng
Diyos para sa atin. Bagama’t dineklara ni Kristong “mapalad” ang mga dukha, hindi niya
sinasabing ang pagiging dukha ang siyang dapat na maging mithiin ng lahat ng tao. Hindi
“kahit ano” ang paanyaya at kalooban ng Diyos para sa kanyang bayan.

Kung hindi “kahit ano” o “maski ano,” ano bang mithiin ang dapat mayroon ang tao?
Tama lang bang paningin at wastong pagturing? Tama lang bang pagkilatis at wastong
hangarin?

Hindi. Hindi lamang ang mga iyon. Ang hangarin na bunga ng wastong pagkilatis ay
dapat na hindi manatiling mithiin. Ang paalaala ni Kristo ay malinaw: “Manatiling gising
at handa. Sapagka’t hindi ninyo alam ang araw kung kailan darating ang Panginoon”
(Bersikulo ng Aleluya). Ang siyang dapat mithiin ay walang iba kundi ang Panginoon
mismo … hindi yaman, hindi kasalatan, bagkus ang Diyos na higit sa lahat.

Subali’t ang hangaring ito ay may kaakibat na tungkulin. Una, magpaanyo kayo ng
lukbutang hindi nananakaw o nasisira, isang yamang makalangit, sapagka’t kung saan
naroon ang yaman ay nanduon rin ang inyong puso.” Ikalawa, “maging tulad ng mga
utusang naghihintay sa pagbabalik ng kanilang amo mula sa kasalan na handang
magbukas ng pinto sa oras ng pagkatok. Mapalad ang mga utusang matatagpuang
nagbabantay sa pagbabalik ng amo.”

Ang mithiin natin ay walang iba kundi ang Diyos. Siya ang tampulan ng lahat nating
hangarin. Siyang ating mithiin ay siya ring ating tuntunin. “Mapalad ang utusang
madadatnang gumagawa ng kanyang tungkulin.” Hindi sapat ang mangarap. Ito ay dapat
lakipan ng pagsisikap. Kung anong mithiin, siya ring tuntunin.


Tamang Pagtingin; Wastong Pagturing

Thu, 2016-07-28 15:28

Ika-18 Linggo ng Taon sa Karaniwang Panahon (Taon K)

TAMANG PANINGIN, WASTONG PAGTURING

Mahalaga para sa atin ang makakita nang malinaw. Mahirap mamili sa gabi lalu na’t
malabo ang ilaw. Mahirap maaninag ang tunay na kulay ng tela. Mahirap makilatis ang
tunay na kagandahan ng anumang ating gustong bilihin. Sa panahon natin, mahalaga na
mabasa natin ang lahat ng nakasulat sa mga tarheta … ng gamot, ng pagkain, ng
anumang gamit pambahay o saan man. Kamakailan ay naging malaking balita sa
Pilipinas ang mga pagkaing gawa sa China. Delikado raw … may halong formalin na
alam ng lahat ay gamit pang embalsamo ng mga patay.

Lubhang mahalaga na marunong tayong tumingin at kumilatis. Lubhang kinakailangan
na mayroon tayong tamang salamin upang makilatis ang lahat ng bagay sa daigdig natin.
Lubhang kinakailangang malinaw ang ating mata una sa lahat. Nguni’t higit sa lahat ay
kinakailangang ang nakikita natin at natutunghayan ay tama. Linaw ng mata at linaw ng
paningin ang binabanggit natin.

Subali’t alam natin na may iba-ibang uri ng kabulagan sa buhay natin. Tingnan natin ang
ilang halimbawa mula sa mga pagbasa sa araw na ito.

Sabi ni Kohelet sa taong ang pakay ng buo niyang buhay ay mag-ipon ng yaman:
“Walang kabuluhan … walang kakabu-kabuluhan.” Sa orihinal na salita sa Hebreo, ang
ginamit na salita ay may kinalaman sa hamog na madaling maglaho. Ang pagpapahalaga
sa yaman at pag-iipon ng bagay na material, ayon kay Kohelet, ay parang pag-iipon ng
hamog na hindi nagtatagal. Naalala ko tuloy noong kami ay mga bata na unang
nakatuntong sa Baguio City. Talagang malamig pa noon sa Baguio. Tuwang-tuwa kami
sa hamog. Pag humihinga at nagsasalita ay nakikita namin ang hininga … umuusok pa.
Sa aming pagkabata ay naisip naming isabote ang hamog upang iuwi sa Maynila. Subali’t
ang maglagay sa bote ng hamog ay walang iniwan sa sinasabi ni Kohelet: “Walang
kabuluhan … walang kakabu-kabuluhan.”

Ito rin ang paksa ng ebanghelyo ayon kay Lucas. Isang tao ang humiling kay Jesus na
mamagitan sa kanyang kapatid upang partihin ang mana nilang magkapatid. Naging
simulain ito ng isang mahalagang pangaral tungkol sa katakawan na tinawag ni Pablo sa
sulat sa mga taga Colosa na isang uri ng idolatria o pagsamba sa diyus-diyosan. “Ingatan
ninyo na hindi kayo matangay ng katakawan, sapagka’t bagama’t ikaw ay mayaman, ang
buhay mo ay hindi nababatay sa pagkakamal ng ari-arian.”

Ang pagkabulag ay pagkawala ng wastong paningin. Sa linguahe ng kompyuter, what
you see is what you get, ika nga (WYSIWYG). Kung ang mata ay nalalambungan, hindi
tama ang paningin, mali ang dating sa mga matang natatakpan sa harap ng katotohanan.
Kung mali ang paningin, hindi rin wasto ang pagturing. Hindi tama ang pagpapahalaga.
Hindi angkop ang pagkilatis sa mga bagay-bagay. Kung ano ang tingin ay siyang turing.
Kung ang tingin mo sa bakal ay ginto, ang turing mo ay ginto, kasing halaga ng ginto.
Kung ang tingin mo ay yero lamang, ang turing mo ay halagang yero lamang. Kung ang
tingin mo ay puwet lang ng baso ang bato sa singsing, ang turing mo ay katumbas lamang
ng puwet ng baso. What you see is what you get.

Ang Panginoong Jesus ay isa ring manggagamot. Tinitingnan niya ngayon kung anong
uri ng mata mayroon tayo. Tama ba ang ating pagtingin? Tama ba ang nakikita natin? At
higit sa lahat … wasto ba ang ating turing?

Kay daming bulag, pipi, at bingi sa ating lipunan noong panahon pa ni Freddie Aguilar at
magpahangga ngayon. Palpak ang ating paningin. Kay raming nagbibigay pahalaga sa
hamog na narito ngayon at mamaya ay wala na. Ilan sa aking mga kakilala ang dati-rati
ay nagkakamal ng maraming pera ngunit ngayon ay salat na salat? Ilan ang mga tao sa
bayan natin na nabubuhay na wari baga’y tanging salapi at yaman lamang ang kanilang
pakay sa buhay? Ilan ang mga politikong ginagawang daan sa pagpapayaman nang higit
ang tinatawag nilang paglilingkod sa bayan? Hindi kaila sa marami na ang ating mga
sundalo ay namamatay, hindi lamang dahil sa bala kundi sa kakulangan ng pagkain at
wastong gamit. May nakapagsabi sa akin na ang budget para sa pagkaing pang-araw-
araw ng mga sundalo ay kulang sa kalahati ang napapakinabangan nila sapagka’t
ibinubulsa ng mga nasa itaas.

Laganap ang kabulagan sa ating lipunan.

Tayo man ay mga bulag, pipi, at bingi rin sa ating pananampalataya. Inilalagay natin sa
unang hanay ang dapat sana ay nasa bandang hulihan. Inuuna natin, hindi ang wastong
pagpapahalaga bagkus ang ating makasariling pagpapahalaga. Ang galing ng
kompanyang nagpangalan sa kanilang sarili ng FAMILY FIRST, INC. Bago ang iba,
tayo muna. Ang Pilipinas, sabi ng isang tanyag na manunulat ay isang malaking anarkiya
ng mga pamilya. Ang pamilya ang puno at dulo ng lahat. Pag pamilya ang pinag-
uusapan, walang mali sa nakaw … walang mali ang katiwalian o korupsyon. Butas ang
batas kapag pamilya ang pinag-uusapan. Okey hindi sumunod ng batas, kasi
pangangailangan ng pamilya ang nakataya.

Itong maling paningin na ito ang dahilan kung bakit tayo number one sa korupsyon sa
buong Asia. Ito ang dahilan kung bakit para sa mga tiwaling politico, walang sapat at
tama na sa pagdaraya. Kung para sa pamilya ito, walang nakaw at walang mali. Butas ang
batas sa mga taong mali ang paningin, at mga taong bulag sa katotohanan at sa tama.

Tila masakit ang sinabi ng Panginoon sa taong humiling sa kanya. Subali’t hindi ibig
sabihin na masama ang maging mayaman. Hindi rin ibig sabihin na mainam ang maging
mahirap. Malayo ito sa sinasaad ng mga pagbasa. Ang mga mayayaman na yumaman sa
tamang paraan ay hindi masasamang tao. Ang mga mahihirap na sa kabila ng kanilang
kasalatan ay masayang nabubuhay ay hindi aba sa mata ng Panginoon. “Mapalad ang
mga dukha sa Espiritu, sapagka’t kanila ang kaharian ng langit.”

Ang pangaral ni Jesus ay hindi pagmamasama sa mayaman. Hindi rin ito pagsasabing
mas mainam ang manatiling mahirap. Ang pinupuntirya ng Panginoon ay kung tama ang
ating pagpapahalaga, kung wasto ang ating ginagamit na salaming pananaw, at kung alam
natin ang mga bagay na dapat natin pahalagahan ng higit sa lahat, at alin ang dapat ilagay
sa ikalawa o ikatlong hanay ng ating pagpapahalaga.

Sapagka’t ang tamang paningin ay magbubunga sa wasto ring pagturing. What you see is
what you get.


KAKULITANG BANAL

Wed, 2016-07-20 07:36

Ika-17 Linggo ng Karaniwang Panahon, Taon K

KAKULITANG BANAL

Bihasang-bihasa tayong mga Pinoy sa tawaran. Ang unang turing sa pamilihan, lalu na sa
Divisoria, ay hindi natin agad tinatanggap. Tumatawad tayo, humihiling ? nakiki-usap
hanggang sa dumating ang sandaling ang mamimili at magtitinda ay nagkakasundo sa
karampatang halaga.

Pwede nating unawain ang unang pagbasa sa liwanag ng tawarang ginagawa natin sa
palengke tuwina. Bagama?t ang kwentong ito mula sa aklat ng Genesis ay hindi
nangangahulugang ang awa at patawad ng Diyos ay bagay na makukuha sa paki-usap, sa
isang walang sawang pagtawad, malinaw na ang kwentong ito ay may kinalaman sa
dakilang pag-ibig at pagmamalasakit ng Diyos sa kanyang bayang nagkasala. Malinaw
dito ang pagsasaalang-alang ng Diyos sa mga taong nagsisikap magpakabuti, sa mga
taong hindi napadala sa kalakaran ng isipan at pag-uugali ng karamihan. Higit sa lahat,
malinaw rito ang kahalagahan ng pamamagitan na ginawa ni Abraham sa ngalan ng
kanyang bayan.

Maari nating sabihing may kahulugan at kahalagahan ang pagiging makulit sa
panalangin. Kung ating bibigyang-pansin ang sinasaad ng mga pagbasa, malinaw na isa
sa mga paksang malinaw na dapat natin pag-usapan ay ang pananalangin.

Ang kakulitang ito ang siya ring paksa sa ebanghelyo ni Lucas. Dapat nating tandaan na
ang paksa ng ebanghelyo ay may kinalaman, higit sa lahat, sa panalangin. Hiling ng mga
disipulo sa kanya: ?Panginoon, turuan mo kaming manalangin.? Bukod sa pagtuturo niya
ng modelo ng panalangin, ang ?Ama Namin,? nagbigay si Jesus ng dalawa pang
halimbawa na ang kakulitan sa paghiling ay nagbubunga ng magaling sa taong
mapagpunyagi at mapagporsigue sa panalangin.

Ang lipunan natin saan man ay hindi na bihasang magpunyagi. Maikli ang pasensiya ng
marami. Palibhasa?y nabihasa sa puro ?instant? ? instant mami, instant pansit canton,
instant coffee, at sa mga ?fastfood? ? mga pagkaing makakamit mo sa ?unang hiling? at
?unang tawad? o ?unang tawag,? ang kakulitan sa panalangin ay hindi na nakikita sa
balana. Sa panahon ng mga instant messaging at texting, wala nang pasensiya ang tao sa
walang patid na panalangin. Wala nang tawaran sa Pizza hut. Wala na ring hintayan ?
hate late? Tumawag lamang sa Pizza hut, at kapag nahuli kahit isang sandali ay libre na
ang iyong pizza.

Subali?t hindi natin dapat isipin na ang sinasaad ng mga pagbasa ay may kinalaman
lamang sa kakulitan. Ito ay isang bahagi lamang ng sinasaad ng mga pagbasa. Sa
ikalawang banda, ang mga ito ay patungkol, higit sa lahat sa isang Diyos na may
malasakit at malaking habag at pagmamahal sa kaniyang bayan.

Ang panalangin ay pagpapahayag ng kabatirang ito ng taong sumasampalataya sa Diyos.
Alam ng isang mananampalataya ang kadakilaan ng pag-ibig ng Diyos. Alam ng taong
nagmamahal din sa Diyos na handa siyang magkaloob ng lahat ng hinihiling ng taong
nagsusumamo. Batid niya na ang Diyos ay handang maglubag ang kalooban sa
pagsusumamo ng taong lumalapit bunsod ng kanyang tiwala sa Kaniya. Subali?t bago
maganap at mangyari ang kaniyang hinihiling, malinaw na turo ng Banal na Kasulatan na
dapat munang aminin ito at ipahayag ng tao sa pamamagitan ng panalangin.

Marami akong halimbawa ng katotohanang ito sa aking maikling karanasan. Kamakailan
lamang, mayroon akong kilala na nagkaroon ng malubhang karamdaman. Buong buhay
niya ipinagdasal na siya ay pagkalooban ng Diyos ng isang magandang kamatayan.
Noong siya ay pinanawan ng buhay, sarado ang Parokya at day-off ng mga pari sa
maraming lugar. Subali?t sa sandaling iyon, hindi lamang aksidente o dala lamang ng
tsamba na may dalawang pari na nasa tabi niya sa oras ng kanyang pagpanaw.
Ipinagkaloob sa kanya ang kanyang hiniling buong buhay. At hindi lamang ito ang nasasa
isip ko sa sandaling ito.

Magulo ang daigdig saan man. Walang katiyakan at kasiguraduhan sa maraming lugar sa
daigdig na ito. Ang panganib na dulot ng terorismo ay laganap kahit saan. Marami ang
patuloy na naghihirap at naghihikahos. Parang wala nang solusyon sa maraming larangan
ng buhay ng marami.

Nguni?t ang ating liturhiya ngayon ay walang kinalaman sa kawalang pag-asa. Bagkus ito
ay nagpapaala-ala sa atin lahat na ang Diyos na mapagmahal ay may maka-Amang
pagkalinga sa ating lahat, sa buong daigdig ? sa kabila ng lahat ng suliranin at pangamba
ng balana.

May bisa ang panalangin ? may katuturan ? may kahulugan ? at may saysay ? lalu
na?t dinadaan natin sa banal na kakulitan. Isang tao ang alam kong nangulit sa Panginoon
hanggang sa huling sandali ? ang mabuting magnanakaw na napako sa krus kasama ni
Kristo. Ano ang sagot ni Kristo sa kanyang banal na kakulitan? ?Sa araw na ito, ay
magkakasama tayo sa Paraiso.?


PAGDARASAL O PAGPAPAGAL?

Tue, 2016-07-12 08:49

Ika-16 na Linggo -Taon K
Julio 17, 2016

PAGDARASAL O PAGPAPAGAL: ALIN ANG TAMA?

Noong isang Linggo, pinagnilayan natin ang buod ng pagmamahal sa kapwa. Ang kapwa
ayon sa ating nabasa ay siyang nangangailangan sa anumang sandali ng atensyon, ng
kalinga, ng pag-ibig na natutunghayan sa gawa. Ang Samaritano, na hindi inaasahang
titigil at tutulong ay siyang lumingon at nagkalinga sa taong nilapastangan ng mga
masasamang-loob sa kanyang paglalakbay. Ang lahat ng iba ay ni hindi lumingon bagkus
lumihis ng landas.

Sa Linggo namang ito, kabukasang-puso at kabukasang-palad ang hiblang nag-uugnay sa
tatlong pagbasa. Si Abraham ay tumanggap ng tatlong bisitang banyaga. Hindi nag-
atubili si Abraham na paghandaan ang kanyang bisita. Pinapasok sila at pinakain, ayon sa
batas ng hospitalidad sa mga banyaga. Ang kanyang kabukasang-palad ay
ginantimpalaan ng Diyos. Nagka-anak sila ni Sara sa kanilang katandaan. Sa ikalawang
pagbasa naman, nakita natin kung paano tinanggap ni Pablo nang maluwag sa kalooban
ang sari-saring dalamhati na kanyang dinanas, at itinuring niya ang mga ito na
pakikibahagi sa pagdurusa ni Kristong Panginoon. Pagtanggap, hindi pagtanggi, ang
kanyang saloobin maging sa mga pasakit sa buhay.

Ang ebanghelyo ay malinaw na may kinalaman din sa kabukasan ng loob sa pagtanggap
ng bisita. Si Jesus ay naging bisita ni Marta at ni Maria. Si Marta ay naging punong-abala
sa pag-aasikaso sa mahalagang panauhin sa pamamagitan ng pagluluto at paghahanda.
Nguni’t si Maria ay nagsalampak sa paanan ni Jesus at nakinig sa kanyang pangaral,
habang ang kanyang kapatid ay nagpapawis.

Madaling magkamali ang nagbabasa nito at ipakahulugang ang Panginoon ay namimili at
may kinikilingan sa dalawang magkapatid. Umangal ng kaunti si Marta. Bakit daw baga
hindi tumulong sa kanya ang kanyang kapatid na nakasalampak lamang sa sahig at
nakikinig sa Panginoon. Umangal siya sa kadahilanang siya ay nagpapagal habang si
Maria ay nagdarasal.

Alin ba ang tama?

Sa biglang-wari, para bagang namili si Jesus at pinaboran si Maria sa kanyang sagot kay
Martang medyo nagdadabog. Abalang-abala ka at balisa sa maraming bagay, nguni’t
tanging isa lamang ang kailangan. Pinili ni Maria ang higit na mainam at hindi ito
ipagkakait sa kanya. Ito nga ba ay isang pahiwatig na mas mainam ang magdasal kaysa
magpagal? Ito nga ba ay isang pangaral tungkol sa higit na kahalagahan ng panalangin
kumpara sa pagtatrabaho?

Ito ay isang lumang usapin sa kasaysayan ng simbahan. Ang kasagutan dito ay siyang
naging dahilan kung bakit may mga taong nagkamali sa pagsasabing ang buhay ng mga
monje at mga monja sa monasteryo ay higit na dakila sa buhay ng mga taong nasa
mundo.

Malaki ang kinalaman ng kinapapalooban o konteksto para maunawaan nang wasto ang
mga pagbasa ngayon. Ang kinapapalooban at konteksto ay may kinalaman sa
kabukasang-puso at kabukasang-palad. Ito ang pagpapahalagang siyang batayan ng ating
pag-unawa sa mga pagbasa. Ang maluwag na pagtanggap sa Diyos ang siyang
pagpapahalagang dapat nating maisaloob at maisabuhay. Ito ang kahulugan ng ating
binasa noong isang Linggo – na dapat nating mahalin ang Diyos nang buong puso, nang
buong kaisipan, at nang buo nating lakas. Sukdulan dapat ang ating pagpapahalaga at
pagtanggap sa Kaniya.

Ito ang diwa na dapat nating gamitin upang unawain ang ebanghelyo. Walang intensiyon
ang Panginoon na pamiliin tayo sa dalawang gawaing parehong mahalaga at
kinakailangan sa ating buhay. Kailangan nating magpagal at kailangan rin nating
magdasal. Hindi natin dapat pagsabungin ang dalawa at ituring na magkasalungat. Hindi
dapat sabihing mas dakila ang mga nasa monasteryo at mas mababa ang mga nasa
mundo. Ang kadakilaan ng tao ay wala sa kung ano ang kanyang ginagawa. Ang
kadakilaan at dignidad ng tao ay angkin niya sa mula’t mula pa, anuman ang kanyang
ginagawa – magdasal man o magpagal.

Subali’t may isang bagay na mahalaga para sa ating lahat. Lahat tayo ay tinatawagan sa
kabukasan ng puso, at kabukasan ng palad. Lahat tayo ay inaasahang magbigay puwang
sa ating puso para sa Diyos. Tulad ni Abraham, tulad ni Pablo, tulad ni Marta at ni Maria,
tinatawagan tayo upang tanggapin at papasukin sa ating buhay at bahay ang Panginoon.
Tinanggap ni Marta si Kristo sa kanyang bahay. Tinanggap rin ni Maria si Kristo sa
kanyang bahay. Si Maria ay nagpasyang sumalampak sa sahig at makinig at makipagniig
sa Panginoon. Si Marta ay nagpasyang magpagal para sa kanyang Panginoon.

Pinili ni Maria ang higit na mahalaga. Tumpak. Nguni’t ang pinili ni Marta ay wasto rin
at tama. Ang higit na mahalaga ay ang Diyos. Kung bukas ang puso natin sa Diyos, alam
nating parehong wasto at tama ang magpagal at magdasal. Hindi na problema kung alin
man ang ating pagpasyahan – magdasal at magpagal – basta’t ito ay para sa Diyos na
siyang dapat mahalin nang ating buong puso, ng ating buong katawan, at ng buong
kaisipan.

Kung pinahahalagahan natin at tinatanggap ang Diyos nang higit sa lahat, pahahalagahan
din natin ang dalawang daan patungo sa kanya: ang pagdarasal at pagpapagal na
nakatuon sa kanyang kadakilaan.


LILINGON BA, O LILIHIS?

Thu, 2016-07-07 00:27

LILINGON KA BA O LILIHIS?

Marami ang tumatawag sa ating pansin araw-araw, saan man, kailan man. Mala higanteng paskil sa EDSA ang nagtambad sa ating paningin, na makatawag-pansin sa mga maglalakbay. Ang bawa’t isa ay nang-eenganyo, nagaganyak, at nanghihila ng ating atensyon.

Para sa mga sa simula pa ay interesado na sa isang bagay, sila ay napapalingon. Kung ang hanap nila ay maong jeans, lahat ng patalastas tunkgol doon ay mapapansin nila. Muli silang napapasulyap o napapatingin sa mga patalastas na may kinalaman sa kanilang gusto o kanilang hanap. Subali’t para sa mga hindi interesado at walang pansin sa mga nakapaskil, sila ay lumilihis, pumipikit, o nag-iisip na lamang nang pansarili habang naglalakbay. Hindi sila nag-aaksaya ng panahon upang muling tumingin o magbabad sa mga larawang mala higante. Ito ang dahilan kung bakit ang mga gumagawa ng mga patalastas na ito ay gumagamit ng mga tanyag na artista. Ang mukha nila ang siyang pinakamatinding pang-akit, kung baga ay panggayuma, upang mapalingon at mapatinging paulit-ulit ang mga tao.

Masasabi nating ang mga may interes, ang mga taong sa simula pa ay may hinahanap na, ang siyang nabibighani ng anumang nakapaskil. Mayroon nang panloob na kondisyon sa taong may hinahanap na nagbubunsod sa kanya upang makakita ng kanyang hinahanap.

Nais kong isipin na ang ating ebanghelyo sa Linggong ito ay may kaugnayan sa ating karanasan. Ano ba ang panloob na kondisyon na ito na siyang nagbubunsod sa isang tao upang lumingon at hindi lumihis?

Ang kwento ni Jesus sa ebanghelyo ay may malaking kinalaman sa kung ano ang makapagbubunsod sa isang tao upang lumingon, tumigil sandali, at tumulong sa isang taong nangangailangan.

Isang tao, aniya, ang nabiktima ng mga tulisan, iniwang halos patay na nakalugmok sa daan. Maraming tao ang nagdaan. Kasama rito ang isang pari sa templo at isang Levita. Ang dalawa ay ni hindi lumingon. Deretso ang tingin, nakatuon sa patutunguhan. Masasabi nating sila ay lumihis, umiwas, at nagmaang-maangan. Subali’t may isang hindi inaasahang tao ang lumingon, tumigil, at tumulong. Isa siyang Samaritano, na kinamumuhian ng karamihan sa mga Judio. Itinanghal siya ni Jesus bilang halimbawa ng isang taong maalam sumunod sa hinihingi ng batas ng pag-ibig sa Diyos at sa kapwa.

Sa ating buhay, maraming bagay ang nag-aakit sa ating pansin. Kung ating iisiping maigi, ang binibigyang-pansin natin ay dumidipende sa kung anong saloobin ang taglay natin sa puso’t kaisipan. Kung ang laman ng ating damdamin ay kung paano magkamal ng yaman, ang napapansin natin ay lahat ng may kinalaman sa negosyo at pagpapayaman. Kung ang niloloob natin ay may kinalaman sa pagpapaganda at pag-aayos ng ating katawan, ang makikita natin ay pawang mga kosmetiko, pampaganda, o pampaguapo. Ang mga paskil na ating titingnan nang paulit-ulit ay umaayon sa kung ano ang ating hinahanap. Ang isang interesado sa kotse ay matatawag ang kanyang pansin ng mga patalastas tungkol sa sasakyan. Lilingon siyang muli tuwing makakatunghay ng ganitong patalastas.

Sa Latin, ang salitang “respectare” na naging Ingles na “respect” ay may mahalagang kahulugang dapat nating maunawaan. Ang “respectare” ay nangangahulugang “tumingin muli.” Ang anumang iginagalang natin ay hindi natin tinitikis, o sa salitang makabago, ay “dinededma.” Nililingon nating muli ang anuman o sinumang ating pinahahalagahan.

Walang pagpapahalaga ang pari sa templo at ang Levita sa nabiktima ng tulisan. Masasabi nating wala silang malasakit. Wala silang pansin sa taong iyon, sapagka’t wala silang amor o pagmamahal sa nasabing tao. Hindi siya karapat-dapat tingnan muli. Hindi na siya dapat pang pag-aksayahan ng panahon.

Masasabi natin na ang panloob na saloobin nila ay hindi pag-ibig sa kapwa. Malamang na ang kanilang pinahalagahan higit sa lahat ay ang gumanap sa panglabas na tungkulin, ang tumupad lamang sa kung ano ang hinihingi ng titik ng batas. Hindi tao o kapwa ang laman ng kanilang puso at isipan.

Ang Kristiyano ay pinagkalooban ni Kristo ng higit na malalim na pagkaunawa sa batas ng pag-ibig. Hindi ito napapaloob sa panlabas na kilos lamang, bagkus, may kinalaman sa isang malalim na saloobin. Sa ating buhay, malimit mangyari na tinitikis natin ang ibang tao. Kapag galit tayo sa isang tao, hindi tayo lumilingon. Hindi rin tayo sumusulyap man lamang. Deretso ang lakad at tingin, at hindi natin tinatao ang kapwa.

Ito ang kamalian ng pari ng templo at ng Levita. Walang lingon-lingon, walang tingin-tingin. Pareho silang “dedma” at walang pansin sa taong nangangailangan. Hindi sila nag-asal “kapwa” sa taong nasa malaking pangangailangan.

Ang ebanghelyo ngayon ay isang panawagan upang lumingon at tumingin tayo sa kung sino o ano ang dapat pagtuunan ng ating saloobing kristiyano. At ang saloobing ito ay walang iba kundi ang batas ng pag-ibig sa kapwa. Ang walang pagtingin at walang pag-ibig ay laging deretso ang lakad at laging deretso ang tingin. Walang lingon-lingon. Walang tingin-tingin. Para sa marami sa atin, lilihis pa ng landas, maiwasan lamang ang mapilitang tumulong. Subali’t gaya ng sinasaad ng kahulugan ng salitang “respectare,” ang Kristianong marunong magpahalaga sa kapwa ay marunong ring sumulyap, lumingo, at tumigil sandali.

Ang ating lipunan ay katumbas ng taong iniwanang naghihingalo sa tabi ng daan. Ang lipunang ito ay halos malagutan na ng hininga dahil sa katiwalian, sa kadayaan, sa sobrang politika, at kawalang pansin sa kapakanang pangkalahatan. Parang matira ang matibay sa ating lipunang ang pinahahalagahan ay ang mauna sa kapwa at makalamang sa lahat. Pagkakanya-kanya ang batas na nasusunod sa puso at isipan ng marami.

Ang misang ito ay pagkakataon upang tumigil sandali, lumingon, at sumulyap nang muli sa ating pamumuhay Kristiyano. Bahagi ba tayo ng mga nagwawalang-bahala at nagwawalang pansin at malasakit sa kapakanang pangkalahatan? Kasama ba tayo sa mga taong ni walang kurap sa harapan ng katiwalian, kadayaan, at ganid na pagkamakasarili sa lahat ng antas ng ating lipunan?

Ang bayan natin ay walang iniwan sa taong pinagsamantalahan ng mga tampalasan at iniwang halos patay sa lansangan. Tinatawag niya ang ating pansin …

Lilingon ka ba o lilihis?

 


Yabong o Yabang?

Thu, 2016-06-30 06:01

Ika-14 na Linggo -Taon K
Julio 3, 2016
YABANG O YABONG?

May mga bagay na hindi dapat itago. May mga pangyayaring hindi dapat ipagkaila. May
mga pagkakataong dapat ipagmakaingay ang anumang ating pinagpapahalagahan na
ating natamo o nakamtan. Ang isang ina ng batang nagtapos sa pag-aaral nang may
malaking karangalan ay lubos ang kanyang kagalakan. Ang kagalakang ito ay hindi dapat
ikubli. Dapat lamang na kanya itong ipagyabang.

Pagyayabang ang bukam-bibig ni San Pablo ngayong Linggong ito. Pero may kaibahan
ang pagyayabang ni San Pablo. Ipinagmamakaingay niya, hindi ang kanyang nakamit,
kundi ang nakamit sa kanya ng Panginoon. Ang krus ng Panginoon ang paksa, puno, at
dulo ng kanyang pagyayabang. Huwag nawa ako magyabang liban sa krus ng
Panginoong Jesucristo.

Sa unang pagbasa na halaw sa aklat ni Isaias, yabong, hindi yabang ang paksa. Sa
pamamagitan ng paglalarawan ng Diyos na tulad ng isang ina na nagkakalinga sa
kanyang mga anak, binibigyang hula ni Isaias ang darating na kasaganaan na
magmumula sa Jerusalem. Ang pagyabong o paglago ng mga anak ng Diyos ay siyang
binibigyang-larawan ni Isaias. Ang pagyabong na ito ang siyang magiging dahilan ng
wastong pagyayabang na siyang kahulugan n gating tugon sa unang pagbasa: Umawit
nang buong kagalakan ang buong daigdig.

Ang Ebanghelyo ni Lukas naman ay umiikot rin sa dalawang katagang ito. Pitumpu at
dalawang disipulo ang nakuhang makapag-yabang sa kadahilanang nakagawa rin sila ng
mga kababalaghan: Panginoon, maging ang mga masasamang espiritu ay sumunod sa
amin dahil sa iyong pangalan. Subali’t ang pagyayabang na ito ay nakatuon sa pagyabong
at paglago ng samahan ng mga sumasampalataya. Tinawag sila at isinugo ni Kristo nang
dala-dalawa upang mauna sa mga bayang kanyang bibisitahin.

Ano ba ang ipinagtagubilin ni Jesus sa pitumpu at dalawang disipulo? Simple lamang.
Hindi dapat yabang o porma ang mauna. Huwag magdala ng lukbutan, sako, ni
sandalyas, at huwag bumati sa kaninuman sa daan. Saan mang tahanan kayo pumasok,
kainin ang anumang ihain sa inyo. Isang mahalagang pagbati lamang ang kanyang
ipinagtagubilin – ang pagbati ng kapayapaan.

Ang mga pagbasang ito ay may kinalaman lahat sa ating pagiging tagasunod ni Kristo.
Noong isang Linggo, sinabi natin na balakid sa pagsunod at ganap na paglaya ang lahat
ng uri ng nguni’t, subali’t, datapwa’t sa ating buhay. Ang pag-aatubili, ang mga pasubali,
at lahat ng uri ng teka muna ay hindi mauuwi sa pagyabong ng samahan ng mga
sumasampalataya.

Maraming iba-t ibang uri ng yabang ang dagdag na balakid sa paglago ng bayan ng
Diyos. Nariyan ang yabang ng salapi. Nariyan din ang yabang ng katalinuhan at
kakayahan. Nariyan ang yabang ng maling pagpapahalaga sa sarili.

Ang lahat ng ito ay hindi dapat mamayani sa isang tagasunod ni Kristo. Noong ang ilang
mga disipulo ay nagyabang dahil sinunod sila ng masasamang espiritu, pinaalalahanan
sila ng Panginoon: Huwag kayong magalak sapagka’t pumasailalim sa inyo ang mga
espiritu. Magalak kayo sapagka’t ang inyong pangalan ay nakatala sa langit.

Napakadali para sa mga taong naglilingkod sa Panginoon at sa kapwa ang makalimot sa
diwa ng tunay na paglilingkod. Hindi kaila sa lahat na ang namumuno sa bayan, ang mga
namumuno sa simbahan, o saan man, ay sinasagian din ng yabang, ng pag-iimbot, at ng
pag-iisip na sila ay napakahalaga. Hindi malayo sa buhay ng mga naglilingkod ang
hayaang mauna ang pagyayabang, at hindi ang pagyabong ng kanilang pinaglilingkuran.
Hindi ba’t ito ang dahilan kung bakit ang Pilipinas ang pinaka-tiwaling bansa at bayan sa
buong Asia?

Maraming bentaha ang hatid ng paglilingkod sa kapwa. May mga dulot na gantimpalang
makamundo para sa mga nagpapagal para sa kapakanan ng iba. Hindi natin sinasabing
ang mga ito ay masama at dapat ituring na kasalanan. Nguni’t sa araw na ito, ito ang turo
sa atin ng ating sinusundan at itinuturing na Panginoon. Yabong, hindi yabang ang
tanging pakay at layunin ng isang tunay na tagasunod ni Kristo.


KALAYAAN TUNGO SA PAGLILINGKOD

Thu, 2016-06-23 06:00

 

Ika-13 Linggo ng Taon(K)
Junio 26, 2016

Mga Pagbasa: 1 Hari 19:16b, 19-21 / Gal 5:1, 13-18 / Lk 9:51-62

KALAYAAN TUNGO SA PAGLILINGKOD

Mahirap kahit kailan ang napipilitan lamang. Walang sinumang matutuwa kung ang
ginagawa niya ay bunga ng pamimilit ng kapwa. Walang sinumang magagalak sa
paggawa ng anumang iniatang sa kanyang balikat nang wala niyang pahintulot, ni
wala siyang kaalaman, at pagsang-ayon.

Ewan ko sa inyo, pero susunod kaya si Eliseo kung wala siyang paggalang at
paniniwala kay Elias? Isa itong palaisipan para sa ating lahat na naglilingkod sa
Diyos, sa bayan, at sa Inang Santa Iglesya.

Ito ang binibigyang-diin ng mga pagbasa ngayon – ang pagiging disipulo, ang
pagiging tagasunod, ang paglilingkod na bunga ng kalayaan at hindi sapilitan.

Alam nating lahat kung ano ang ibinubunga ng pamimilit. Alam nating ang
napipilitan ay hindi masayang naglilingkod, hindi maaasahan, hindi
mapagkakatiwalaan. Kung pilit ang paglilingkod, hindi ito magtatagal. Hindi
maglalaon at manghihinawa, magsasawa, at maglalaho na lamang na parang bula,
pagdating ng panahon. Kahit bayaran, kung sapilitan ang ginagampanan, ay hindi rin
magtatagal, hindi lalawig, at hindi makalalayo at papanawan ng pagpupunyaging
maglingkod nang bukal sa kalooban.

Mahirap ang gawain ng isang tagapaghatid ng magandang balita. Malimit, ang
kausap naming mga pari ay ang mga taong ebanghelisado na, ang mga taong hindi
na kailangan makarinig sa aming mga pangaral. Ang tunay na nangangailangan ng
pangaral at mabuting balita ay ang mga taong nagbibigay rin ng sakit ng ulo sa atin –
ang mga pasaway, ang mga walang paggalang sa krus, ang mga taong nanlilibak sa
doktrina ng Santa Iglesya, ang mga grupong galit sa Misa, sa Eukaristiya, sa
debosyon kay Santa Maria at sa mga banal, at ang inaakala nating pagsamba sa mga
diyus-diyusan.

Ito ang mga taong namumuhi sa Iglesya, hindi sapagkat ang Iglesya Katolika at tunay
kamuhi-muhi, kundi sapagka’t hindi nila lubos na nauunawaan at naiiintidihan ang
mga pangaral ng banal na Iglesya. Galit sila hindi sapagka’t masama ang Iglesya,
kundi masama ang pagkakilala nila sa Iglesya. Galit sila sa larawan, hindi sa
katotohanan ng kung sino at ano ang Santa Iglesya.

Bilang pari, di miminsan akong nakatikim at nakaramdam ng pagkamuhing ito …
lalu na ngayon kung kailan ang larawan ng pagkapari ay nabahiran ng susun-susong
mga karumihang nagawa ng ilan sa amin. Ang sabi ng marami, ay wala raw kami
karapatang mangaral kung kami mismo ay pinamumugaran ng mga marurumi ang
budhi na nagsasamantala sa kawalang-malay ng mga kabataan.

Walang iniwan dito ang karanasang tumambad sa Panginoon at sa kanyang mga
alagad. Sa pagpasok nila sa Samaria, ay sinalubong sila ng pagtutol ng madla. Ngali-
ngaling tawagin ng mga alagad ang kapariwaraan sa lupaing yaon, upang sila ay
lipulin at puksain ng apoy.

Subali’t hindi sumang-ayon ang Panginoon … Nanatiling nakatuon ang kanilang
layunin sa kanilang tungkulin, sa kanilang mithiin, sa kanilang adhikain.

Sa ating panahon, ito pa rin ang adhikain ng Simbahan, sa kabila ng kawalang tiwala
ng marami sa Inang Santa Iglesya. Ito pa rin ang mithiin, ang layunin at panuntunan
ng Santa Iglesya, kahit na marami na ang pinanawan na ng paniniwala at
pananampalataya sa kapangyarihan ng ebanghelyo upang papagpanibaguhin ang
mundo, at iayon sa landas ng kaligtasan.

Dito ngayon papasok ang bawa’t isa sa ating lahat – ang pangangailangan ng tulad
ng kabataang nagwika, “susunod ako saan ka man magpunta.” Nguni’t nang ilahad ni
Kristo ang kabayaran sa pagsunod na ito, malamang na napag-isip ang mga mabilis
pa sa agos ng rumaragasang tubig ang bibig sa pagbibitaw ng pangako. Kailangan
nito ang isang matibay at matinding pagpapasya na bunga ng malalim na kalayaan.
Hindi ito isang salitang itinatapon na lamang at sukat. Ito ay katagang
pinaninindigan, pinananagutan, at pinagyayaman at buong pusong tinutugunan.

Ito ang kahulugan ng pagiging disipulo… mahirap, masalimuot, mapanganib, at tigib
ng makamundong pangamba, at pag-aalinlangan.

Ito ang pagiging disipulo sa panahong ito na maraming namumuhi sa aming mga
pari, sa Simbahan, na hindi maipagkakailang hindi madali, mahirap, at puno ng
hilahil, problema, at pagsubok.

Tama ang nanay ni San Juan Bosco … ang pagsisimulang mag-Misa, ay simula rin ng
paghihirap at pagsasakripisyo – kung tutuparin lamang namin ang aming misyon,
nang puno ng kalayaan, pagpupunyagi, at pagsisikap.

Ganap na kalayaan ang kailangan nito … kalayaang hindi lamang nauuwi sa pamimili
sa dalawa o higit pang pagpipilian, bagkus isang kalayaang malalim na nagbubunsod
sa ganap at wagas na paglilingkod … ang kalayaan sa pagbibigay ng sarili at wagas
na paglilingkod.

Ang bayaran at swelduhan ay madaling manghinawa. Ang disipulo ay parang
energizer na baterya … patuloy ang pagsulong, patuloy ang paggawa, tigib ng
kalayaan tungo sa lubusang paglilingkod.


PAGKAUHAW SA DIYOS

Tue, 2016-06-14 09:50

Ika-12 Linggo ng Karaniwang Panahon (K)
Hunyo 19, 2016

PAGKAUHAW SA PANGINOON

Ilang beses na rin natin naranasan ang El Nino, ang kasalatan ng tubig, ang tagtuyot
na nagdadaan sa ilang bahagi ng mundo ng ilang beses makailang taon. Batid natin
ang suliraning dulot ng El Nino – ang pagkalanta ng halaman, ang kakulangan ng
tubig na sariwa, ang kainitan sa kapaligiran na wari’y nagiging tigang na disyerto
ang maraming lugar sa daigdig.

Batid rin natin kung gaano kahirap ang umasa na walang aasahan, ang maghintay sa
wala, ang humingi at hindi mapagbigyan. Marahil ay alam rin natin na ang higit na
nakararami sa lipunan natin ay wala nang anu pa mang dapat hintayin. Anim sa
sampung batang isinisilang sa Pilipinas ay hindi makakakita sa tanang buhay nila ng
isang duktor, at hindi makakatikim kailanman ng kalinga sa klinika o ospital. Sa
kabila ng mga babala at utos ng Department of Health na mag-ingat sa pagkalat ng
Swine Flu, alam ng lahat na walang kakayahan ang karamihan.

Nandiyan ang walang sabong panghugas ng kamay; nandiyan ang walang gripo o
kung may gripo man, ay walang dumadaloy na tubig. Nandiyan ang aapat na
palikuran sa libo-libong mga estudyante sa mga paaralang pampubliko. Mahaba ang
listahan natin.

Tigang na tigang ang lupa nating hinirang, ang perlas ng silanganan!

Marami tayong pangarap bilang Pinoy; maraming adhikain; maraming balakin.
Subali’t saan man tayo sumuling, iisang katotohanan ang tumatambad sa ating
paningin. Ang lahat ng antas at sulok ng lipunan ay nagmimistulang tigang na ilang
na hindi man lang dinadampian ng kaunting hamog ng pag-asa.

Pag-asa … Ito ang isa sa mga pinapaksa ng mga pagbasa. Ito ang pag-asang awit ni
Zacarias para sa atin: Magpapadaloy ako sa bahay ni David at sa mga nakatira dito
ng espiritu ng biyaya at paghiling; titingalain nila ang kanilang niyurakan, at
magluluksa sila tulad ng pagluluksa sa kanilang tanging anak na lalaki, at tatangis
sila tulad ng pagtangis para sa isang lalaking panganay.

Matalinghaga ang mga katagang ito, nguni’t hindi mahirap unawaing ito ay
tumutuon sa diwa ng pag-asa.

Ang pag-asang ito ay nagbubunsod sa isang madamdaming panalangin: Nauuhaw
ang kaluluwa ko sa Iyo, O Panginoon. Ang pagkauhaw na ito ay tinugunan ng Diyos,
ayon sa sinabi ni Pablo: Sa pamamagitan ng pananampalataya, kayo ay naging anak
ng Diyos kay Kristo Jesus.

Subali’t ang pagkauhaw na ito ay tinutugunan ng Diyos sa maraming paraan.
Nariyan ang hula ni Zacarias, at ang katuparan nito sa pagkatao at pagka Manliligtas
ni Kristong Panginoon. Nandiyan ang kaloob na kaligtasang naganap sa katauhan ng
Panginoong Jesucristo.

Nguni’t hindi kabilanin ang Diyos. Hindi ito isang one-way na daan. Mayroon din
tayo bilang tagasunod ng Panginoon na ating sariling tungkuling walang
makagagawa liban sa atin. Ang tupa ay nakikinig sa aking tinig, wika ng Panginoon;
Kilala ko sila, at sumusunod sila sa akin.

Sa ebanghelyo, isa pang malaking katungkulan ang naka-atang sa balikat ng disipulo
ni Kristo … Tinanong sila ng Panginoon: Sino ba ako, ayon sa mga tao? Natinag ang
mga disipulo. Nagkaripas sila ng pagbibigay ng kani-kanilang mga sagot … Subali’t
hindi mga sagot na ito ang hanap ng Panginoon. Hindi isang pagka-uhaw lamang sa
mababaw na kaalaman ang kanyang hanap. Ang hanap niya ay ang wagas, malalim,
at matimyas na pagka-uhaw sa kung sino si Kristo para sa atin; kung sino ang Diyos
para sa Kanyang bayan.

Tigang at tuyot ang daigdig na ito sa maraming bagay. Walang pag-asa kung ang
pag-uusapan ay mga suliraning bumabagabag sa atin lahat. Magulo ang mundo at
lalung higit na magulo ang tao. Tuyot sa wastong paniniwala ang maraming tao.
Nguni’t ang disipulo ni Kristo ay hindi maaaring manatili sa tagtuyot, o sa kadiliman
ng kawalang kamalayan sa pagkanaririto ng Diyos at sa kung sino Siya para sa
Kanyang bayan.

Kung kaya’t muling itinanong ni Kristo sa kanila: Nguni’t kayo …. Kayo … ano ang
sabi ninyo tungkol sa akin? Sino ako para sa inyo? At dito bumulwak ang daluyong
ng wagas na pag-asa, pagnanais, at pagka-uhaw ng tao sa Diyos: Ikaw ang Kristo ng
Diyos.

Uhaw na uhaw rin tayo sa Panginoon. Iyan ang pangaral ni San Agustin: Hindi
mapalagay ang puso namin Panginoon, at mananatili silang balisa hangga’t hindi
namin nakakamit ang kapanatagan sa Iyo, O Panginoon.

Ito ang daloy na dapat natin patuloy na pagyamanin … ito ang tanda ng pagka-uhaw
na dapat natin ding patuloy na siyasatin at bigyang-kasagutan, kahit na ito ay
nasagot na ni Kristo, kahit na ito ay nabigyang-lapat na ng Diyos na mapanligtas.